आजच्या सोशल मीडियाच्या युगात मी कोण आहे? यापेक्षा मी कसा दिसतो? याला अधिक महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
“पगार २० हजार आणि हातात १ लाखाचा फोन” ही श्रीमंती नाही, तर ही भिकार लक्षणं आहेत. हे वाक्य वाचायला जहाल वाटत असले, तरी ते आजच्या वास्तवाचे विदारक चित्रण आहे. आपण अशा काळात जगत आहोत जिथे माणसाची किंमत त्याच्या कर्तृत्वावरून नाही, तर त्याच्या खिशातील फोनच्या ब्रँडवरून ठरवली जात आहे.
१. ईएमआय (EMI) – आधुनिक गुलामगिरीचे पाश*
पूर्वीचा मध्यमवर्ग अंथरूण पाहून पाय पसरावेत या तत्त्वावर जगायचा. पण आजच्या पिढीने अंथरूण लहान असले की ते ओढून ताणून फाडण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.
२०-२५ हजार पगार असणारा तरुण जेव्हा ८-९ हजार रुपयांचा हप्ता भरून आयफोन घेतो, तेव्हा तो फक्त फोन विकत घेत नाही, तर तो स्वतःचे स्वातंत्र्य गहाण ठेवतो.
ज्या बापाने आयुष्यभर फाटलेला बनियन घालून मुलाला शिकवले, ज्या आईने स्वतःच्या साडीला ठिगळ लावून घराचा गाडा हाकला, त्यांच्या कष्टाचे चीज करण्यासाठी मुलाने प्रगती करणे अपेक्षित असते. मात्र, त्याच कष्टाच्या पैशातून किंवा स्वतःच्या तुटपुंज्या पगारातून केवळ स्टेटससाठी महागडे गॅझेट्स घेणे हा निव्वळ निर्लज्जपणा आहे.
२. घसारा (Depreciation) विरुद्ध गुंतवणूक (Investment)
आर्थिक साक्षरतेचा अभाव हे यामागचे सर्वात मोठे कारण आहे. आपण हे विसरतो की इलेक्ट्रॉनिक वस्तू ही मालमत्ता (Asset) नसून ती एक ‘खर्च’ (Liability) आहे.
उदाहरण : आज घेतलेला १ लाखाचा फोन दोन वर्षांनी ४० हजारालाही विकला जाणार नाही.
तुलना : तेच १ लाख रुपये जर सोन्यात, म्युच्युअल फंडात किंवा चांगल्या शेअर्समध्ये गुंतवले असते, तर ५-१० वर्षांत त्याचे मूल्य कित्येक पटीने वाढले असते.
आपण डेप्रिसिएटिंग असेट्सवर पैसा खर्च करून श्रीमंत दिसण्याचा प्रयत्न करत आहोत, ज्यामुळे आपण कधीच खऱ्या अर्थाने श्रीमंत होऊ शकणार नाही.
३. कॉफी आणि स्टोरीची संस्कृती
स्टारबक्समध्ये ३०० रुपयांची कॉफी पिऊन त्याचा फोटो इन्स्टाग्रामवर टाकणे ही आजची फॅशन झाली आहे. पण विचार करा त्या ३०० रुपयांत घराचे दोन दिवसांचे किराणा सामान येऊ शकते. टपरीवर १० रुपयांचा चहा पिऊन उरलेले २९० रुपये वाचवणारा माणूस कंजूस नसतो, तर तो स्मार्ट असतो. कारण त्याला पैशाचे मूल्य आणि भविष्यातील संकटांची जाणीव असते. इन्स्टा स्टोरी २४ तासांत गायब होते, पण बँक बॅलन्स संकटाच्या काळात आयुष्यभर साथ देतो.
*४. दिसणे विरुद्ध असणे*
आजकालच्या मुलांना आरशासमोर उभे राहून आयफोनचा लोगो दिसेल असा सेल्फी काढण्यात धन्यता वाटते. पण हे विसरू नका की, फिल्टर लावून आलेले रूप आणि ईएमआयवर केलेली हवा पावसाच्या पहिल्या सरीसारखी असते; ती कधीही धुवून निघू शकते. खरे सौंदर्य आणि खरे स्टेटस हे तुमच्या ज्ञानावर, तुमच्या वागणुकीवर आणि तुमच्या कर्तृत्वावर अवलंबून असते.
जगाला तुमची रिंगटोन ऐकण्यात रस नाही. ज्या दिवशी लोक तुमची यशाची कहाणी (Success Story) ऐकायला उत्सुक असतील, तो दिवस तुमचा खरा ब्रँड असेल.
टाटा, अंबानी किंवा एलन मस्क हे त्यांच्या महागड्या फोनमुळे ओळखले जात नाहीत, तर त्यांनी निर्माण केलेल्या साम्राज्यामुळे ओळखले जातात.
५. मध्यमवर्गीयांनी काय बदलावे?
मध्यमवर्गीय असणे ही काही वाईट गोष्ट नाही, पण भिकार मानसिकतेचा मध्यमवर्ग असणे ही धोक्याची घंटा आहे.
गरज आणि चैन यातील फरक ओळखा: फोनची गरज ही संवाद साधण्यासाठी आणि कामासाठी असते, मिरवण्यासाठी नाही.
ब्रँडच्या मागे धावणे सोडा : कपडे साधे असले तरी चालतील, पण तुमचे चरित्र आणि तुमची कमाई ब्रँडेड असावी.
वडिलांच्या कष्टाचा आदर करा : वडिलांनी आयुष्यभर कमावलेली इज्जत ही तुमच्या कोणत्याही आयफोनपेक्षा महाग आहे. ती शाबूत ठेवणे ही तुमची जबाबदारी आहे.
निष्कर्ष :
तरुण मित्रांनो, गॅझेट्स अपग्रेड करण्यापेक्षा स्वतःची औकात (क्षमता) अपग्रेड करा. जेव्हा तुम्ही स्वतःला सक्षम बनवता, तेव्हा महागड्या वस्तू तुमच्या मागे येतात, तुम्हाला त्यांच्या मागे धावावे लागत नाही. ज्याच्या खिशात स्वतःच्या हक्काची कमाई आहे आणि डोळ्यात आई-वडिलांच्या स्वप्नांची चमक आहे, तोच खरा श्रीमंत.
बाकी सगळं चायनीज आयटम आहे, आज आहे, उद्या नाही. त्यामुळे, आरशात सेल्फी पाहण्यापेक्षा आरशातल्या माणसाला स्वतःच्या पायावर उभे राहण्याचे सामर्थ्य द्या
